Η κυβέρνηση της Ν.Δ. υλοποιεί σχέδιο εξόντωσης της ελληνικής γεωργίας, κτηνοτροφίας

Αφροδίτη Παπαθανάση

Η ελληνική κτηνοτροφία, μελισσοκομία, αλιεία και γεωργία αντιμετωπίζουν εδώ και δεκαετίες ισχυρά δομικά προβλήματα, μη ανταγωνιστική παραγωγή με υψηλά κόστη,  μικροί κλήροι, έλλειψη ισχυρών συνεταιρισμών με παρέμβαση στην αλυσίδα εμπορίου, σε σύγκριση με τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Τα τελευταία όμως χρόνια και μετά από μεγάλες φυσικές καταστροφές όπως στη Θεσσαλία, αντί να επιλύονται και αντιμετωπίζονται χρόνια ζητήματα, αλλά και αυτά που οι εποχές φέρνουν, όπως η κλιματική κρίση και το πως θα επηρεάσει καλλιέργειες και αλιεύματα, η πραγματικότητα είναι χειρότερη από ποτέ.

Μετά και το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και τα χαμένα εκατομμύρια, τον “φραπέ” και την πολιτική ασυλία σε στελέχη της δεξιάς, στατιστικά στοιχεία και κυρίως πραγματικότητα, ομιλούν για την εξόντωση της ελληνικής πρωτογενούς παραγωγής.

 Η ελληνική γεωργία και κτηνοτροφία καταγράφουν σταθερή συρρίκνωση και σημαντική υποχώρηση των εισοδημάτων τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας και της κλιματικής κρίσης, των ασθενειών και του υψηλού κόστους παραγωγής, αλλά και εξαιτίας των πολιτικών και διαχειριστικών ελλειμμάτων και την απουσία ενός εθνικού σχεδίου στήριξης από την Νέα Δημοκρατία.

• Αν στη μικρή Φωκίδα έργα υποδομής στον Ελαιώνα Άμφισσας και στην Πεδιάδα Μόρνου σέρνονται επί χρόνια, από το 2019 κυβέρνηση η Ν.Δ, και οι ενισχύσεις για τον Παραδοσιακό Ελαιώνα είναι στον πάγο επί τέσσερα ολόκληρα χρόνια – γιατί κανείς δεν σκέφτηκε να περάσει “γέφυρα” το έργο από την μια διαχειριστική περίοδο στην επόμενη – τότε σκεφτείτε, δείτε τι γίνεται σε επίπεδο χώρας. 
• Αν στη μικρή Φωκίδα δεν υπάρχουν ακόμη λύσεις για βελτίωση της Α5 Υγειονομικής Διάταξης και των χρήσεων γης γύρω από τον Ταμιευτήρα Μόρνου, δεν υπάρχουν έργα και μέτρα προστασίας πηγών και βοσκοτόπων ή υποδομές για μελισσοκομικά πάρκα, σκεφτείτε τι γίνεται σε περιοχές όπως Ήπειρος, Πίνδος.
• Καμιά μέριμνα για την βοήθεια των αλιέων και της ενίσχυσης των αλιευμάτων στον Κορινθιακό.

Τα στοιχεία της Eurostat για το 2025 καταδεικνύουν τη συνεχιζόμενη κάμψη της ελληνικής γεωργίας, καθώς η αξία του κλάδου —σε σταθερές τιμές του 2020— υποχώρησε κατά 5,2%, στα 13 δισεκατομμύρια ευρώ, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

• Η αγροτική παραγωγή μειώθηκε κατά 5,6% —με τη φυτική παραγωγή να σημειώνει πτώση 7,9%— ενώ το αγροτικό εισόδημα προβλέπεται να συρρικνωθεί απότομα κατά 12,4% το 2025, μετά τη μείωση κατά 2,4% που καταγράφηκε το 2024.
• Το ζωικό κεφάλαιο υπέστη σημαντική μείωση της τάξης του 13,8%, πλήττοντας ιδιαίτερα τις μικρομεσαίες εκμεταλλεύσεις.

Επίσης, αντιμέτωποι με χαμηλότερες τιμές πώλησης των προϊόντων τους και ακριβότερα μέσα παραγωγής βρίσκονται οι αγρότες, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Ιούλιο του 2026.  Οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα δυσβάσταχτο κόστος παραγωγής (ακριβή ενέργεια, καύσιμα, ζωοτροφές και λιπάσματα), την ίδια στιγμή που οι τιμές στις οποίες διαθέτουν τα προϊόντα τους στην αγορά μειώνονται, αλλά ταυτόχρονα, οι καταναλωτές στο ράφι, λόγω στρεβλώσεων και μη ελέγχων, πληρώνουν συνεχώς παραπάνω ποσά για διατροφή.

• Ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εκροών στη γεωργία και την κτηνοτροφία, χωρίς επιδοτήσεις, υποχώρησε κατά 8,4% σε σύγκριση με τον Ιούλιο του 2025. Την ίδια περίοδο, ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εισροών αυξήθηκε κατά 4,7%, καταγράφοντας ανατιμήσεις στα αγαθά και στις υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται στην παραγωγική διαδικασία.

Η αντίθετη πορεία των δύο δεικτών αποτυπώνει την πίεση που ασκείται στα οικονομικά των εκμεταλλεύσεων, ιδιαίτερα στη φυτική παραγωγή.

Το 2025, η παραγωγικότητα της γεωργικής εργασίας στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 8,8%, σε μια χρονιά όπου ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης κινήθηκε έντονα ανοδικά στο +9,2% .

Η κλιματική κρίση επηρεάζει την αγροτική παραγωγή, οι παρατεταμένες περίοδοι ανομβρίας, η λειψυδρία και οι καταστροφικές πλημμύρες (με πιο εμβληματική την καταστροφή της Θεσσαλίας) έχουν εκμηδενίσει τις αποδόσεις των καλλιεργειών και τις αντοχές των παραγωγών, ενώ

Οι διαδοχικές επιδημίες ζωονόσων, όπως η πανώλη και η ευλογιά των αιγοπροβάτων και ο χειρισμός των κρίσεων αυτών από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης,  οδήγησε σε μαζικές θανατώσεις ζωικού κεφαλαίου και καταστροφή σε παραγωγούς ολόκληρων περιοχών, όπως η Λέσβος, μειώνοντας δραματικά την εγχώρια παραγωγή γάλακτος και κρέατος.

Ο αγώνας δρόμου για την έγκαιρη για παραγωγούς καταβολή ενισχύσεων και επιδοτήσεων και το 2026, μετά την απαράδεκτη ανοχή για τις καταστάσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, δείχνει να έχει χαθεί σε καθυστερήσεις, διορθώσεις, διοικητικές αποφάσεις. Η κατάσταση των τελευταίων ετών με δυσλειτουργίες και καθυστερήσεις στις πληρωμές των κοινοτικών ενισχύσεων έχουν στερήσει από τους αγρότες την απαραίτητη ρευστότητα για να παραμείνουν βιώσιμοι.

Το αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι η μαζική φυγή των νέων από το επάγγελμα και η σταδιακή ερήμωση των αγροτικών περιοχών, με ορατό τον κίνδυνο για την επισιτιστική επάρκεια της χώρα . Η οικονομική αυτή πίεση έχει οδηγήσει σε μαζική έξοδο από τον πρωτογενή τομέα. Υπολογίζεται ότι περίπου 67.000 αγρότες και κτηνοτρόφοι έχουν εγκαταλείψει το επάγγελμά τους τα τελευταία χρόνια, καθώς η συνέχιση της δραστηριότητας κρίνεται πλέον ασύμφορη.

Η υποχώρηση της ελληνικής γεωργίας και κτηνοτροφίας δεν είναι απλώς μια στατιστική αποτύπωση, αλλά μια κοινωνική και οικονομική κρίση με άμεσο αντίκτυπο στην επισιτιστική ασφάλεια της χώρας, αλλά και στην παραμονή οικογενειών στην περιφέρεια. Η επίκληση της «εξωγενούς κρίσης» από την πλευρά της κυβέρνησης δεν επαρκεί πλέον για να καλύψει τα δομικά λάθη στη διαχείριση των κονδυλίων, τις καθυστερήσεις των αποζημιώσεων και την απουσία ενός εθνικού σχεδίου στήριξης των παραγωγών. Αν δεν υπάρξει άμεση, ριζική στροφή με έμφαση στη διαφάνεια, τη μείωση του κόστους και τις υποδομές, ο πρωτογενής τομέας στην Ελλάδα κινδυνεύει με μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Το ΠΑΣΟΚ αντιμετωπίζει τη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία όχι απλώς ως κλάδους που χρειάζονται αποζημιώσεις και σαφώς αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου στη Χώρα,  αλλά ως κεντρικό πυλώνα για την παραγωγική αυτονομία, τη διατροφική ασφάλεια και τη δημογραφική αναζωογόνηση της υπαίθρου.

Το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε ένα ολοκληρωμένο «ολιστικό σχέδιο» που περιλαμβάνει πάνω από 180 συγκεκριμένες θεσμικές παρεμβάσεις https://pasok.gr/180-parembaseis-gia-ton-prwtogenh-tomea/

 Οι βασικοί άξονες της πρότασής του επικεντρώνονται στα εξής σημεία:

1. Μείωση του Κόστους Παραγωγής & Ενέργειας

Ενεργειακές Κοινότητες Fast-Track: Το ΠΑΣΟΚ προτείνει τη δημιουργία ενεργειακών κοινοτήτων με κατά προτεραιότητα σύνδεση στο ηλεκτρικό δίκτυο για αγρότες, κτηνοτρόφους, μεταποιητικές μονάδες και ΤΟΕΒ. Στόχος είναι η δραστική μείωση του κόστους μέσω ιδιοπαραγωγής (net-metering).

Φορολογικές Ελαφρύνσεις: Μέτρα για φθηνότερο αγροτικό ρεύμα και καθιέρωση αφορολόγητου αγροτικού πετρελαίου για τους πραγματικούς παραγωγούς.

Προστασία από Χρέη: Θεσμικές παρεμβάσεις για την προστασία της αγροτικής περιουσίας και της παραγωγικής γης από τις επιθετικές πρακτικές των ξένων funds και των κατασχέσεων.

2. Θεσμική Θωράκιση & Διαφάνεια

Εθνικό Συμβούλιο Αγροτικής Πολιτικής (Ε.Σ.Α.Π.): Αποτελεί την εμβληματική θεσμική πρόταση του κόμματος. Πρόκειται για ένα ανεξάρτητο όργανο που θα χαράσσει μακρόπνοη αγροτική πολιτική με συνέχεια, σταθερότητα και λογοδοσία, δεσμεύοντας την εκάστοτε κυβέρνηση. Εξυγίανση ΕΛΓΑ ώστε οι αποζημιώσεις να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες καταστροφές της κλιματικής κρίσης.

Πάταξη των «Ελληνοποιήσεων»: Αυστηροποίηση των ελέγχων στην αγορά για την αντιμετώπιση των παράνομων ελληνοποιήσεων (κυρίως σε γάλα και κρέας) και τη συγκράτηση της ψαλίδας των τιμών από το χωράφι στο ράφι.

3. Νέα Γενιά & Αξία «Από το Χωράφι στο Ράφι»

Εθνική Τράπεζα Αγροτικής Γης: Δημιουργία ενός θεσμικού εργαλείου για τη διάθεση δημόσιας αγροτικής γης σε νέους αγρότες με ευνοϊκούς όρους, διευκολύνοντας την πρόσβασή τους στο επάγγελμα και στη χρηματοδότηση.

Κάθετη Παραγωγή και Μεταποίηση: Στρατηγική επένδυση στην τυποποίηση και τη μεταποίηση των προϊόντων.  Η προστιθέμενη αξία πρέπει να μένει στην τοπική οικονομία, διασφαλίζοντας ότι το ελληνικό προϊόν αποκτά ισχυρό brand name στις διεθνείς αγορές.

Σύνδεση Τομέων: Προώθηση συνεργειών ανάμεσα στον πρωτογενή τομέα, τη μεταποίηση και τον τουρισμό, με παράλληλη στήριξη υποδομών (όπως η άμεση αξιοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων για την αλιεία)