Δημογραφικό καμπανάκι σε Φθιώτιδα, Βοιωτία και Φωκίδα: Οι θάνατοι υπερδιπλάσιοι από τις γεννήσεις

Εν αναμονή των νέων δημογραφικών στοιχείων για το 2025, τα οποία αναμένεται να δημοσιοποιηθούν από την ΕΛΣΤΑΤ στις αρχές Οκτωβρίου, παρουσιάζουμε την εικόνα που διαμορφώνουν τα τελευταία οριστικά διαθέσιμα στοιχεία για το 2024 σε Φθιώτιδα, Βοιωτία και Φωκίδα. Οι αριθμοί αποτυπώνουν με ιδιαίτερα έντονο τρόπο το δημογραφικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η περιοχή, καθώς οι θάνατοι είναι υπερδιπλάσιοι των γεννήσεων.

Στις τρεις Περιφερειακές Ενότητες καταγράφηκαν το 2024 συνολικά 1.528 γεννήσεις έναντι 3.745 θανάτων, με αποτέλεσμα το φυσικό ισοζύγιο να είναι αρνητικό κατά 2.217 άτομα. Με άλλα λόγια, για κάθε 100 παιδιά που γεννήθηκαν αντιστοιχούσαν περίπου 245 θάνατοι.

Τα στοιχεία αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία ενόψει της επικείμενης δημοσίευσης των δεδομένων του 2025, καθώς η σύγκριση των δύο ετών θα δείξει εάν η δημογραφική συρρίκνωση στη Φθιώτιδα, τη Βοιωτία και τη Φωκίδα συνεχίζεται με την ίδια ένταση, επιδεινώνεται ή παρουσιάζει σημάδια περιορισμού.

Μέχρι τότε, τα επίσημα στοιχεία του 2024 δίνουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα και αποτελούν ένα ισχυρό δημογραφικό καμπανάκι για την περιοχή.

1.528 γεννήσεις και 3.745 θάνατοι μέσα στο 2024

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι αποκαλυπτικά:

Οι αριθμοί προκύπτουν από τον επίσημο πίνακα της ΕΛΣΤΑΤ για τη Φυσική Κίνηση Πληθυσμού του 2024.

Με απλά λόγια, για κάθε 100 παιδιά που γεννήθηκαν στις τρεις περιοχές το 2024 αντιστοιχούσαν περίπου 245 θάνατοι.

Η εικόνα είναι ακόμη εντονότερη στη Φωκίδα, όπου αντιστοιχούν περίπου 279 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις, ενώ στη Φθιώτιδα περίπου 269 και στη Βοιωτία περίπου 210.

Φθιώτιδα: 732 γεννήσεις, 1.970 θάνατοι

Η μεγαλύτερη αριθμητικά φυσική μείωση μεταξύ των τριών περιοχών καταγράφεται στη Φθιώτιδα.

Το 2024 καταγράφηκαν 732 γεννήσεις, ενώ οι θάνατοι έφτασαν τους 1.970. Αυτό σημαίνει ότι το φυσικό ισοζύγιο της Περιφερειακής Ενότητας ήταν αρνητικό κατά 1.238 άτομα μέσα σε έναν και μόνο χρόνο.

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι γεννήσεις στη Φθιώτιδα μειώθηκαν κατά 5,5% σε σχέση με το 2023. Από την άλλη πλευρά, μειώθηκαν αισθητά και οι θάνατοι, κατά 11,7%, χωρίς όμως αυτό να είναι αρκετό για να περιορίσει το μεγάλο χάσμα μεταξύ γεννήσεων και θανάτων.

Πρακτικά, στη Φθιώτιδα το 2024 καταγράφηκαν περίπου 2,7 θάνατοι για κάθε μία γέννηση.

Βοιωτία: Αρνητικό ισοζύγιο κατά 719 άτομα

Ανάλογη είναι η εικόνα στη Βοιωτία, όπου το 2024 καταγράφηκαν 651 γεννήσεις και 1.370 θάνατοι.

Το φυσικό ισοζύγιο διαμορφώθηκε έτσι στα -719 άτομα. Δηλαδή, οι θάνατοι ήταν περισσότεροι από διπλάσιοι των γεννήσεων.

Σε σχέση με το 2023, οι γεννήσεις στη Βοιωτία μειώθηκαν κατά 5,9%, ενώ οι θάνατοι παρουσίασαν μικρότερη μείωση, κατά 1,2%.

Η Βοιωτία παρουσιάζει το μικρότερο –αν και παραμένει ιδιαίτερα μεγάλο– χάσμα από τις τρεις Περιφερειακές Ενότητες: περίπου 2,1 θάνατοι για κάθε γέννηση.

Φωκίδα: Μόλις 145 γεννήσεις σε ολόκληρο το 2024

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Φωκίδα, κυρίως λόγω του πολύ μικρού απόλυτου αριθμού γεννήσεων.

Σε ολόκληρη την Περιφερειακή Ενότητα καταγράφηκαν το 2024 μόλις 145 γεννήσεις, ενώ οι θάνατοι ήταν 405. Το αποτέλεσμα ήταν ένα αρνητικό φυσικό ισοζύγιο 260 ατόμων.

Υπάρχει, ωστόσο, ένα θετικό στοιχείο μέσα στη γενικότερα αρνητική εικόνα: η Φωκίδα ήταν η μόνη από τις τρεις περιοχές όπου οι γεννήσεις αυξήθηκαν σε σχέση με το 2023, κατά 2,8%. Παράλληλα, οι θάνατοι μειώθηκαν σημαντικά, κατά 14,7%.

Παρά τις δύο αυτές μεταβολές, το χάσμα παραμένει πολύ μεγάλο. Για κάθε μία γέννηση στη Φωκίδα το 2024 αντιστοιχούσαν περίπου 2,8 θάνατοι.

Αρνητικό ισοζύγιο σε ολόκληρη τη Στερεά Ελλάδα

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις τρεις συγκεκριμένες Περιφερειακές Ενότητες.

Σε ολόκληρη τη Στερεά Ελλάδα το 2024 καταγράφηκαν 2.876 γεννήσεις και 6.827 θάνατοι. Το φυσικό ισοζύγιο ήταν επομένως -3.951 άτομα μέσα σε ένα έτος. Σε σχέση με το 2023, οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 2,6% και οι θάνατοι κατά 3,3%.

Από αυτό προκύπτει και κάτι χαρακτηριστικό: Φθιώτιδα, Βοιωτία και Φωκίδα συγκεντρώνουν μαζί περίπου το 53% των γεννήσεων αλλά σχεδόν το 55% των θανάτων ολόκληρης της Στερεάς Ελλάδας.

Το δημογραφικό πρόβλημα είναι πανελλαδικό

Η εικόνα των τριών περιοχών εντάσσεται σε ένα ευρύτερο δημογραφικό πρόβλημα που αφορά ολόκληρη τη χώρα.

Στην Ελλάδα το 2024 καταγράφηκαν 68.467 γεννήσεις, από τις οποίες 35.216 αφορούσαν αγόρια και 33.251 κορίτσια. Οι γεννήσεις ήταν μειωμένες κατά 4,2% σε σχέση με τις 71.455 του 2023.

Την ίδια χρονιά καταγράφηκαν 126.916 θάνατοι, έναντι 128.101 το 2023, παρουσιάζοντας μείωση κατά 0,9%.

Το φυσικό ισοζύγιο της Ελλάδας ήταν επομένως -58.449 άτομα: σχεδόν 58.500 περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις μέσα σε ένα έτος.

Η μακροχρόνια πορεία των γεννήσεων είναι επίσης χαρακτηριστική. Το 1984 είχαν καταγραφεί 125.724 γεννήσεις, ενώ το 2024 μόλις 68.467. Πρόκειται για μείωση περίπου 46% μέσα σε τέσσερις δεκαετίες.

Οι αριθμοί πίσω από το δημογραφικό πρόβλημα

Τα δεδομένα του 2024 αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν συνδυαστούν με την εικόνα της τελευταίας Απογραφής.

Η πληθυσμιακή συρρίκνωση που έχει καταγραφεί σε Φθιώτιδα, Βοιωτία και Φωκίδα δεν είναι αποτέλεσμα μόνο της διαφοράς γεννήσεων και θανάτων. Η συνολική μεταβολή του πληθυσμού επηρεάζεται επίσης από τις μετακινήσεις πληθυσμού, τη μετανάστευση και άλλους δημογραφικούς παράγοντες.

Γι’ αυτό και το φυσικό ισοζύγιο -2.217 του 2024 δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ο συνολικός πληθυσμός των τριών Περιφερειακών Ενοτήτων μειώθηκε ακριβώς κατά 2.217 κατοίκους. Δείχνει όμως κάτι πολύ συγκεκριμένο: χωρίς να ληφθούν υπόψη μεταναστευτικές ροές και μετακινήσεις, οι γεννήσεις δεν επαρκούν για να αναπληρώσουν τις απώλειες από τους θανάτους.

Και αυτό είναι ίσως το στοιχείο που αποτυπώνει με τον πιο παραστατικό τρόπο το μέγεθος της δημογραφικής πρόκλησης: σε Βοιωτία, Φθιώτιδα και Φωκίδα, το 2024, για κάθε 10 παιδιά που ήρθαν στη ζωή καταγράφηκαν περίπου 25 θάνατοι.

Για μικρές ορεινές και αγροτικές κοινότητες, όπου ο πληθυσμός είναι ήδη περιορισμένος και οι νεότερες ηλικίες λιγοστεύουν, η συνέχιση μιας τέτοιας τάσης μπορεί να επηρεάσει σταδιακά τη λειτουργία σχολείων, την τοπική οικονομία, την αγορά εργασίας, την παροχή υπηρεσιών και τελικά την ίδια τη βιωσιμότητα των μικρότερων οικισμών.

Τα επίσημα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ, συνεπώς, δεν αποτελούν απλώς ακόμη έναν πίνακα αριθμών. Οι 1.528 γεννήσεις απέναντι στους 3.745 θανάτους μέσα σε μόλις ένα έτος αποτελούν ένα ισχυρό δημογραφικό καμπανάκι για Βοιωτία, Φθιώτιδα και Φωκίδα.