Αγγελόπουλος: Να προσφύγει στο ΣτΕ η Περιφέρεια Στερεάς για το νέο Χωροταξικό των ΑΠΕ

Κύριε Περιφερειάρχα,

Κύριε Πρόεδρε του Περιφερειακού Συμβουλίου,

Μετά την έγκριση, στις 19 Αυγούστου 2026, του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, θεωρούμε αναγκαίο να επανέλθουμε στην απόφαση που έλαβε το Περιφερειακό Συμβούλιο στις 18 Ιουνίου 2026.

Με την Απόφαση 66/2026 προτάχθηκε η συζήτηση του θέματος και, με την Απόφαση 67/2026, ΑΔΑ ΨΓΜΚ7ΛΗ-ΘΝ5, το Περιφερειακό Συμβούλιο εξέφρασε αρνητική γνώμη για το προτεινόμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ (ΕΧΠ-ΑΠΕ) και κατέθεσε 19 συγκεκριμένες προτάσεις.

Οι προτάσεις αυτές αποτελούσαν μια ολοκληρωμένη θέση για την ανάγκη προστασίας της Στερεάς Ελλάδας, μιας Περιφέρειας που έχει ήδη δεχθεί πολύ μεγάλη συγκέντρωση έργων ΑΠΕ.

Ιδιαίτερα, το Περιφερειακό Συμβούλιο ζήτησε:

1. Την αναγνώριση της Στερεάς Ελλάδας ως Περιφέρειας με υπερκορεσμό από έργα ΑΠΕ και την υπαγωγή της σε ειδικό καθεστώς χωρικής και αδειοδοτικής διαχείρισης.
2. Την αναστολή της αδειοδοτικής διαδικασίας για τα υπό αδειοδότηση έργα ΑΠΕ άνω των 3 MW και τη μη χορήγηση νέων αντίστοιχων αδειών, έως ότου αξιολογηθεί η πραγματική φέρουσα ικανότητα της Περιφέρειας. Η συγκεκριμένη διατύπωση αποτέλεσε πρόταση της Περιφερειακής Αρχής, ενώ η δική μας θέση ήταν η αναστολή της διαδικασίας αδειοδότησης έργων ΑΠΕ από μηδενική βάση.
3. Την υποχρεωτική σύμφωνη γνώμη της Περιφέρειας και των αρμόδιων συλλογικών οργάνων της για κάθε νέο έργο ΑΠΕ, ώστε να υπάρχει ουσιαστικός και όχι τυπικός ρόλος της Περιφέρειας στις αποφάσεις που αφορούν τον τόπο μας.
4. Τον συνυπολογισμό των ήδη εγκατεστημένων, αδειοδοτημένων και ώριμων έργων στη συνολική εκτίμηση της επιβάρυνσης και στα όρια κάλυψης, ώστε να αποτυπώνεται η πραγματική σωρευτική συγκέντρωση έργων ΑΠΕ.
5. Την ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, την ενίσχυση της ενεργειακής δημοκρατίας και την προστασία της αγροτικής, τουριστικής και λοιπής παραγωγικής δραστηριότητας.
6. Τη δημιουργία Περιφερειακού Παρατηρητηρίου ΑΠΕ και ενιαίου ψηφιακού GIS, ώστε η Περιφέρεια να διαθέτει πλήρη και επικαιροποιημένη εικόνα για τα υφιστάμενα, αδειοδοτημένα και νέα έργα και να μπορεί να αξιολογεί τη σωρευτική επιβάρυνση κάθε περιοχής.

Παράλληλα, το Περιφερειακό Συμβούλιο είχε καταθέσει και μια σειρά πρόσθετων προτάσεων: αυστηρότερη προστασία των περιοχών Natura και των ευαίσθητων οικοσυστημάτων, αυξημένες αποστάσεις από οικισμούς και ευαίσθητες χρήσεις, ειδική προστασία των τουριστικών περιοχών και των περιοχών υψηλής τοπιακής αξίας, ενίσχυση των ανταποδοτικών οφελών για τις τοπικές κοινωνίες, προτεραιότητα στις τοπικές παραγωγικές δραστηριότητες, εφαρμογή της αρχής «Grid-first», εκκαθάριση της υφιστάμενης «ουράς» αδειών, υποχρεωτική αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων, δίκαιο σύστημα περικοπών και αντιστάθμισης, περιορισμούς στα αιολικά σε κλειστούς κόλπους και λίμνες, υποχρεωτική περιβαλλοντική ένταξη και δενδροφύτευση των φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, καθώς και πλήρη αποκατάσταση και απόσυρση των έργων μετά το τέλος του κύκλου ζωής τους.

Το νέο ΕΧΠ περιλαμβάνει ορισμένους γενικούς περιορισμούς και κανόνες για όλη τη χώρα, οι οποίοι, ωστόσο, δεν ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες και τα χαρακτηριστικά της Στερεάς Ελλάδας. Σε κάθε περίπτωση, δεν αναιρείται το γεγονός ότι το ειδικό πρόβλημα της Στερεάς Ελλάδας, όπως τεκμηριώθηκε στην Απόφαση 67/2026, δεν αντιμετωπίστηκε με τον τρόπο που ζήτησε το Περιφερειακό Συμβούλιο.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και ο νέος τρόπος υπολογισμού της φέρουσας ικανότητας των αιολικών εγκαταστάσεων. Αντί να λειτουργεί ως ουσιαστικό όριο σε ήδη επιβαρυμένες περιοχές, η μεταβολή του τρόπου υπολογισμού της «τυπικής ανεμογεννήτριας» και της αντιστοίχισής της στον χώρο μπορεί να οδηγεί σε σημαντική αύξηση του αριθμού των ανεμογεννητριών που θεωρείται ότι μπορούν να χωροθετηθούν σε μια Δημοτική Ενότητα. Η πραγματική χωρική και περιβαλλοντική επιβάρυνση, όμως, δεν μπορεί να αποτιμάται μόνο μέσω ενός τυπικού μαθηματικού δείκτη, χωρίς πλήρη συνεκτίμηση του χώρου που δεσμεύεται, των συνοδών έργων και των σωρευτικών επιπτώσεων.

Εξίσου σοβαρό είναι ότι η Γεωργική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας δεν κατοχυρώνεται ως οριζόντια ζώνη αποκλεισμού από ενεργειακές εγκαταστάσεις. Σε μια Περιφέρεια με έντονη αγροτική δραστηριότητα, η δυνατότητα περαιτέρω κατάληψης παραγωγικής γης για έργα ΑΠΕ δημιουργεί πρόσθετη πίεση σε έναν ήδη δοκιμαζόμενο πρωτογενή τομέα και ενισχύει τον κίνδυνο σταδιακής εκτόπισης της γεωργικής χρήσης. Η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να γίνεται εις βάρος της διατροφικής ασφάλειας, της αγροτικής παραγωγής και της δυνατότητας των αγροτών να παραμείνουν στη γη τους.

Και εδώ υπάρχει ένα κρίσιμο θεσμικό ζήτημα.

Μετά από πρόταση της παράταξής μας, στην ίδια την Απόφαση 67/2026 το Περιφερειακό Συμβούλιο είχε προβλέψει ότι, εφόσον οι προτάσεις του δεν υιοθετηθούν επαρκώς, θα πρέπει να εξεταστεί η ανάληψη ενεργειών για την εξασφάλιση ακυρωτικών μέτρων.

Μετά την οριστικοποίηση του ΕΧΠ-ΑΠΕ, θεωρούμε ότι, λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης, η συγκεκριμένη πρόβλεψη πρέπει πλέον να υλοποιηθεί άμεσα.

Ζητούμε, συνεπώς, την άμεση εξέταση της δυνατότητας δικαστικής προσβολής του ΕΧΠ-ΑΠΕ ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, ιδίως λόγω:

• της μη ουσιαστικής συνεκτίμησης της ήδη υπάρχουσας συγκέντρωσης έργων ΑΠΕ στη Στερεά Ελλάδα,
• της μη αναγνώρισης της ιδιαίτερης φέρουσας ικανότητας της Περιφέρειας,
• της σωρευτικής επιβάρυνσης της Περιφέρειάς μας,
• της μεταβολής του τρόπου υπολογισμού της φέρουσας ικανότητας των αιολικών εγκαταστάσεων, η οποία ενδέχεται να αυξάνει ουσιωδώς τη δυνατότητα νέων χωροθετήσεων σε ήδη επιβαρυμένες Δημοτικές Ενότητες,
• της ανεπαρκούς προστασίας της Γεωργικής Γης Υψηλής Παραγωγικότητας και του κινδύνου περαιτέρω απώλειας παραγωγικής γης,
• της μη ουσιαστικής ενσωμάτωσης των προτάσεων της Απόφασης 67/2026,
• της ανεπάρκειας της αιτιολογίας του τελικού πλαισίου και
• της ασυμβατότητας των προβλέψεών του με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, της χωρικής ισορροπίας και της προστασίας του περιβάλλοντος.

Για τον λόγο αυτό, ζητούμε, λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης και με ρητή επιφύλαξη παντός νομίμου δικαιώματος, την άμεση ανάθεση εξειδικευμένης νομικής και επιστημονικής αξιολόγησης του τελικού ΕΧΠ-ΑΠΕ και την προετοιμασία για την άσκηση κάθε πρόσφορου ένδικου βοηθήματος ή μέσου, συμπεριλαμβανομένης της προσφυγής ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Παράλληλα, καλούμε τον Περιφερειάρχη να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλία συντονισμού με την Ένωση Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ), την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), τις Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων και κάθε άλλο θεσμικό φορέα που έχει έννομο συμφέρον, ώστε να εξεταστεί η δυνατότητα κοινής ή συντονισμένης δικαστικής προσφυγής και η συμμετοχή της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας σε συνεργατικές νομικές ενέργειες. Η θεσμική βαρύτητα μιας ευρύτερης κοινής προσφυγής μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά την προσπάθεια προστασίας των τοπικών κοινωνιών και του χωρικού σχεδιασμού.

Παράλληλα, ζητούμε το ζήτημα να επανέλθει άμεσα στο Περιφερειακό Συμβούλιο, ώστε το Σώμα να ενημερωθεί για τα συμπεράσματα της νομικής και επιστημονικής αξιολόγησης και να αποφασίσει συλλογικά για τις περαιτέρω ενέργειες, σε χρόνο που να διασφαλίζει απολύτως ότι δεν θα χαθεί καμία σχετική δικαστική ή διοικητική προθεσμία.

Η Απόφαση 67/2026 δεν πρέπει να μείνει μια απλή αρνητική γνωμοδότηση.

Το ίδιο το Περιφερειακό Συμβούλιο αποφάσισε ότι, εφόσον οι προτάσεις μας δεν υιοθετηθούν επαρκώς, θα εξεταστούν ακυρωτικές ενέργειες.

Σήμερα, που το τελικό ΕΧΠ-ΑΠΕ έχει πλέον εγκριθεί και γνωρίζουμε ότι ο βασικός πυρήνας των θέσεών μας δεν ενσωματώθηκε, είναι η στιγμή να περάσουμε από τη γνωμοδότηση στην πράξη και να προχωρήσουμε, χωρίς καθυστέρηση, στην έμπρακτη υλοποίηση αυτής της απόφασης.

Για την προστασία του περιβάλλοντος, της παραγωγικής γης και της τουριστικής ανάπτυξης και, πάνω απ’ όλα, για το δικαίωμα της Στερεάς Ελλάδας και των τοπικών κοινωνιών της να έχουν ουσιαστικό λόγο για το μέλλον του τόπου τους.

Γιώργος Αγγελόπουλος

Επικεφαλής της Μείζονος Μειοψηφίας

Περιφερειακού Συμβουλίου Στερεάς Ελλάδας