«Αδειάζουν» τα νοσοκομεία: Πάνω από 5.400 γιατροί στο εξωτερικό

Σοβαρή απειλή για το μέλλον του ΕΣΥ

Σε μια χρονική συγκυρία όπου η διεθνής κοινότητα, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας (7 Απριλίου), αναδεικνύει τη σημασία της καθολικής πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό φαινόμενο: τη συνεχιζόμενη «διαρροή» ιατρικού δυναμικού προς το εξωτερικό.

Σύμφωνα με στοιχεία του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών (ΙΣΑ), τα οποία παρουσιάστηκαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, περισσότεροι από 5.400 γιατροί εγκατέλειψαν τη χώρα την τελευταία πενταετία (2020–2025), αναζητώντας καλύτερες επαγγελματικές συνθήκες. Πρόκειται για μια εξέλιξη που προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία και τη βιωσιμότητα του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Τα δεδομένα καταδεικνύουν μια σταθερή και διαρκή τάση φυγής. Το 2020 έφυγαν συνολικά 901 γιατροί, ενώ το 2021 καταγράφηκαν 866 αποχωρήσεις. Το 2022 και το 2023 ο αριθμός παρέμεινε υψηλός, με 808 γιατρούς να επιλέγουν το εξωτερικό κάθε χρονιά. Ιδιαίτερα ανησυχητική ήταν η αύξηση το 2024, όταν εκδόθηκαν 1.047 πιστοποιητικά για εργασία στο εξωτερικό, ενώ το 2025, αν και σημειώθηκε μικρή μείωση, η φυγή παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα, με 968 γιατρούς να αποχωρούν.

Η πλειονότητα των γιατρών που μεταναστεύουν είναι ειδικευμένοι, γεγονός που εντείνει το πρόβλημα, καθώς πρόκειται για επιστήμονες με εμπειρία και κρίσιμη συμβολή στο σύστημα υγείας. Κύριοι προορισμοί παραμένουν το Ηνωμένο Βασίλειο, η Κύπρος, αλλά και χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ελβετία.

Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πρόεδρος του ΙΣΑ  Γιώργος Πατούλης, το φαινόμενο δεν είναι απλώς αριθμητικό, αλλά βαθιά ποιοτικό και στρατηγικό. «Η Ελλάδα χάνει το πιο δυναμικό και επιστημονικά καταρτισμένο κομμάτι του ιατρικού της δυναμικού», τονίζει, υπογραμμίζοντας ότι η μαζική μετανάστευση των νέων γιατρών αποτελεί μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις για το μέλλον της υγειονομικής περίθαλψης στη χώρα.

Οι αιτίες της φυγής είναι πολλαπλές και διαχρονικές. Οι νέοι γιατροί αναζητούν καλύτερες αμοιβές, αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, οργανωμένα και σύγχρονα συστήματα εκπαίδευσης, καθώς και σαφείς επαγγελματικές προοπτικές. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες βρίσκουν ένα σταθερό περιβάλλον, με δυνατότητες εξέλιξης και αναγνώρισης της επιστημονικής τους αξίας, κάτι που –όπως τονίζουν– συχνά λείπει από την ελληνική πραγματικότητα.

Η κατάσταση αυτή δημιουργεί σοβαρά κενά στο ΕΣΥ, επιβαρύνοντας το ήδη πιεσμένο σύστημα και επηρεάζοντας την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους πολίτες. Παράλληλα, υπονομεύει τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την ενίσχυση της δημόσιας υγείας.

Η αντιστροφή του φαινομένου του «brain drain» στον ιατρικό κλάδο απαιτεί άμεσες και στοχευμένες παρεμβάσεις. Μεταξύ των προτάσεων που κατατίθενται είναι η αναβάθμιση των αποδοχών, η βελτίωση των συνθηκών εργασίας, η δημιουργία σύγχρονων εκπαιδευτικών δομών με διεθνείς συνεργασίες, καθώς και η διαμόρφωση ενός σταθερού και ελκυστικού επαγγελματικού περιβάλλοντος.

Το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Υγείας για το 2026, «Μαζί για την Υγεία. Με την επιστήμη», αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την Ελλάδα, καθώς αναδεικνύει την ανάγκη στήριξης του ανθρώπινου δυναμικού που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του συστήματος υγείας. Η διατήρηση των γιατρών στη χώρα είναι ζήτημα κοινωνικής ευθύνης και εθνικής προτεραιότητας.