Δίστομο 1827: Μνήμη, Ιστορία και Τιμή στον Γεώργιο Καραϊσκάκη

Η ιστορία έχει καταγράψει και  αναδείξει όχι μόνο τη σημασία των συγκρούσεων στο Δίστομο για την απελευθέρωση της Ρούμελης αλλά και “λεπτομερειών” από καταγραφές άμεσων συνεργατών του Καραϊσκάκη, όπως η περιγραφή του σπιτιού που κατέλυσε – οχι.μονο.μια φορά – ο στρατηγός της Ρούμελης στο Δίστομο, το φαγητό τους κ.α.- ένα σπίτι που βρίσκεται δίπλα στην εκκλησία της Παναγίας  και δυστυχώς σήμερα έχει καταρρεύσει σε πολύ μεγάλο βαθμό. ( υπάρχει σχετική πινακίδα στην αυλή της εκκλησιας).

Η εκστρατεία του Καραϊσκάκη στη Ρούμελη που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 1826, και τελείωσε το Φεβρουάριο του 1827 με τη νικηφόρο έκβαση της Μάχης του Διστόμου, όπου είχε για το διάστημα αυτό  Στρατηγείο του. Στην πραγματικότητα πρόκειται για τρεις μάχες που έγιναν στο Δίστομο στις 19, 31 Ιανουαρίου και 3 Φεβρουαρίου του 1827, στις οποίες νικήθηκαν τα στρατεύματα του Ομέρ πασά της Καρύστου, τα ελληνικά στρατεύματα ήρθαν αντιμέτωπα για ΠΡΩΤΗ φορά στην ιστορία της Επανάστασης του 1821 με τον ΤΑΚΤΙΚΟ οθωμανικό στρατό, και αναδείχθηκε η στρατιωτική ευφυΐα του αρχιστρατήγου της Ρούμελης, με ριψοκίνδυνες δράσεις όπως η περίφημη καταδρομική διάσχιση, νύχτα, του στρατοπέδου των Τούρκων, για να μπει στο πολιορκημένο Δίστομο.

Ο Καραϊσκάκης έκρινε εξαιρετικά στρατηγική τη θέση του Διστόμου, θέση “επικαιροτάτη”  όπως συνήθιζε να λέει, για αυτό το λόγο έσπευσε να την υπερασπιστεί όταν ο Καρυστινός Ομέρ πασάς ήρθε για να την καταλάβει με τα πολυάριθμα στρατεύματά του, με εντολή του Κιουταχή.

Η νικηφόρος  έκβαση των συγκρούσεων στο Δίστομο, που έκλεισε την εκστρατεία του Καραϊσκάκη για την απελευθέρωση της Ρούμελης, γέμισε με αισιοδοξία τις καρδιές των επαναστατημένων Ελλήνων αντιστρέφοντας το κλίμα  απαισιοδοξίας που υπήρχε στη β΄ φάση της Επανάστασης, προσέθεσε στο κύρος του στρατιωτικού ηγέτη, ανατροφοδότησε το ενδιαφέρον των Φιλικών για την υπεράσπιση της Αθήνας.

Την ημέρα που ο Καραϊσκάκης αναχώρησε από το στρατηγείο του στο Δίστομο με το βλέμμα στην Αθήνα πλέον, η Ρούμελη από άκρη σε άκρη ήταν ελεύθερη. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Κων/νος Παπαρηγόπουλος:<<‘Όταν τή 25 Οκτωβρίου 1826 εξεστράτευσεν εξ Ελευσίνος, άπασα ή στερεά Eλλάς ήταν υποτεταγμένη εις τους Τούρκους. Όταν δε τη 21 Φεβρουαρίου 1827 ανεχώρησεν νικητής από το Δίστομον, από του Αμβρακικού κόλπου μέχρι των Αθηνών ουδαμού αλλού εφαίνετο Οθωμανική σημαία>>.

 ( Τα βασικά στοιχεία της περιγραφής και της σημασίας της Μάχης του Διστόμου προέρχονται από παλαιότερη ομιλία της αρχαιολόγου και συντονίστριας του Μουσείου Θυμάτων Ναζισμού Διστόμου, Αμαλίας Παπαϊωάννου).