Σε 42 ανέρχονται οι πόλεις – κράτη της αρχαιότητας που ως ευρύτερη συμμαχία πόλεων της σημερινής Φωκίδας, Βοιωτίας και Φθιώτιδας έχτισαν πριν 2.600 έτη το “Τείχος των Φωκέων” στις Θερμοπύλες.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Λουκάς Δημάκας
Το Τείχος των Φωκέων, εκεί όπου έγινε η παγκοσμίως γνωστή Μάχη των Θερμοπυλών το 480 π.Χ., ανακοινώθηκε χθες ( όπως και 2023…) ότι θα στερεωθεί και θα αποκατασταθεί !
Το έργο της αποκατάστασης ανακοινώθηκε από το Υπ. Πολιτισμού – και ελπίζουμε ότι τώρα θα προχωρήσει από φωτό σε πραγματικότητα – εντάσσεται σε έναν συνολικότερο, σχεδιασμό για την ενοποίηση, προστασία και ανάδειξη των μνημείων και των σημείων αρχαιολογικού ενδιαφέροντος της ιστορικής τοπογραφίας των Θερμοπυλών, όπου έλαβε χώρα η τελική φάση της μάχης των αρχαίων Ελλήνων με τον Λεωνίδα και τους 300 και των Περσών.
Ας δούμε, στο πλαίσιο μιας μορφής Πατριδογνωσίας, τις πιο σημαντικές από τις 42 πόλεις που βρήκαμε, πως συγκροτούσαν το “Κοινόν των Φωκέων” (με έδρα του Κοινοβουλίου τους στην θέση Τσέρες Διστόμου).
Η ανέγερση του Τείχους – 42 οι πόλεις.
Με βάση ιστορική και αρχαιολογική τεκμηρίωση που κάναμε ακολουθεί κατάλογος των σημαντικότερων πόλεων-κρατών που συγκροτούσαν την ομοσπονδία των Φωκέων και συνέβαλλαν στην ανέγερση του τείχους. Από τις 42 πόλεις οι 22 θεωρούνταν οι πλέον πρωταγωνιστικές.
Όλες οι πόλεις συμμετείχαν συλλογικά με πόρους, εργατικό δυναμικό ή στρατιώτες τόσο στην αρχική ανέγερση του Τείχους των Φωκέων τον 6ο αιώνα π.Χ., όσο και στην επάνδρωση του μετώπου των Θερμοπυλών το 480 π.Χ., στέλνοντας από κοινού 1.000 οπλίτες για να υπερασπιστούν το πέρασμα στο πλευρό του Λεωνίδα των Σπαρτιατών.
Οι βασικές πόλεις
Ελάτεια: Η ανεπίσημη πρωτεύουσα και πολιτικό κέντρο του Κοινού.
Άμβρυσσος (Δίστομο): Η πανίσχυρη πόλη-προπύργιο με τα περίφημα διπλά τείχη, στα όρια της οποίας βρισκόταν η έδρα της ομοσπονδιακής βουλής (Φωκικόν) στην περιοχή Τσέρες.
Τιθορέα (ή Παραπόταμοι): Φυσικό οχυρό στις απόκρημνες πλαγιές του Παρνασσού.
Αμφίκλεια (ή Αμφίκαια): Στρατηγικός κόμβος στην καρδιά της κοιλάδας του Κηφισού.
Λιλαία: Ισχυρή πόλη που ήλεγχε τις πηγές του Κηφισού ποταμού.
Δρυμαία (ή Δρυμός): Βορειοδυτικό φυλάκιο της ομοσπονδίας.
Τεθρώνιο: Πόλη στον άνω ρου του Κηφισού.
Νέωνες (ή Νεών): Ιστορικός οικισμός φέρεται χτισμένος ψηλά στον Παρνασσό.
Λέδων: Η γενέτειρα του Φιλόμηλου, αρχαία οχυρή θέση κοντά στην Τιθορέα.
Χαράδρα και Έρωχος: Μικρότερες, αλλά βαριά οχυρωμένες πόλεις της κοιλάδας Κηφισού που λειτουργούσαν ως δίκτυο άμυνας.
Παιανία (ή Πεδιεία) και Τριταία: Πόλεις της εύφορης πεδιάδας του Κηφισού.
Υάμπολη (Υάμπολις): Η πόλη-σύμβολο της Φωκικής αντίστασης, όπου οι Φωκείς συνέτριψαν το θεσσαλικό ιππικό λίγα χρόνια πριν από τη μάχη των Θερμοπυλών.
Άβες (ή Άβαι): Θρησκευτικό κέντρο της ομοσπονδίας, διάσημο για το πανάρχαιο Μαντείο του Απόλλωνα.
Δαυλίδα (Δαύλεια): Σημαντική πόλη σε στρατηγικό ύψωμα, στενός σύμμαχος της Αμβρύσσου.
Πανοπέας (ή Πανοπεύς- Άγιος Βλάσιος): Συνοριακό φρούριο με γιγαντιαία κυκλώπεια τείχη που επέβλεπε τη δίοδο προς τη Βοιωτία.
Αντίκυρα: Εμπορικό λιμάνι των Φωκέων, γνωστό σε όλο τον αρχαίο κόσμο για την καλλιέργεια – τότε – του θεραπευτικού ελλέβορου.
Μεδεών ( σήμερα δίπλα σε Παραλία Διστόμου): Παραθαλάσσια οχυρωμένη πόλη στα ανατολικά ορμου της Αντίκυρας, επίνειο της Αμβρυσσού.
Στείριδα (Στείρι): Ορεινή πόλη κοντά στην Άμβρυσσο, με πλούσια οικιστική δραστηριότητα.
Φλυγόνιο: Αρχαία πόλη στους πρόποδες του Ελικώνα.
Κίρρα και Κρίσα: Οι πόλεις που ήλεγχαν το επίνειο των Δελφών και την πρόσβαση στον Κορινθιακό κόλπο.
Ανεμώλεια και Εχεδάμεια: Πόλεις στα δυτικά όρια της Φωκίδας, προς τη μεριά των Οζολών Λοκρών.
Η Συμβολή τους στο Τείχος
Όταν το Κοινό των Φωκέων αποφάσισε να υψώσει αυτό το τείχος, ο στόχος ήταν κοινός: να μην επιτρέψουν στους Θεσσαλούς να περάσουν στη τότε Φωκίδα. Οι πόλεις της κοιλάδας του Κηφισού (που θα δέχονταν το πρώτο κύμα επίθεσης) και οι ισχυρές πόλεις του νότου όπως η Άμβρυσσος και η Ελάτεια, χρηματοδότησαν κατά το μείζον και επάνδρωσαν το έργο.
Όταν ήρθαν οι Πέρσες το 480 π.Χ., το τείχος αυτό έγινε η «ασπίδα» ολόκληρης της Ελλάδας, με τους Φωκείς να αναλαμβάνουν τη φύλαξη της Ανοπαίας Ατροπού για να προστατεύσουν τα νώτα των Σπαρτιατών.
Η έδρα της Βουλής των Φωκέων (Φωκικόν)
Η επίσημη έδρα της ομοσπονδιακής βουλής του Κοινού των Φωκέων, βρισκόταν στην περιοχή Τσερέσι (ή Τσέρες) Διστόμου (4–5 χιλιόμετρα βόρεια- βορειοανατολικά του σημερινού Διστόμου, στον δρόμο που τότε συνέδεε τη Δαύλεια με τη Σχιστή Οδό ( σήμερα το εντοπίζουμε στην κοιλάδα Τσίπρας, αριστερά του Δρόμου Διστόμου -Λιβαδειας, πιο πίσω από το “Παρνας”).
Εκεί οι αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει τα ερείπια του μεγάλου ομοσπονδιακού οικοδομήματος.
Όπως το περιγράφει ο Παυσανίας, επρόκειτο για ένα επιβλητικό κτίριο με εσωτερικές κιονοστοιχίες και αναβαθμούς (εξέδρες), όπου κάθονταν οι αντιπρόσωποι από κάθε Φωκική πόλη για να πάρουν κοινές πολιτικές και στρατιωτικές αποφάσεις.-
( Οι φωτό είναι του Υπ.Πολιτισμού)
© 2020 - 2021 | Designed with 💗 by 